کافی است سری به آمار و ارقام جهانی بزنید آن وقت است که خواهید دید فرش ایرانی از چه جایگاهی برخوردار است. شاید برای ما که همواره یک فرش نفیس و زیبا را در اطراف خود مشاهده کرده‌ایم، نوع نگاه غیرایرانی‌ها به فرش امری عجیب به نظر برسد اما بهتر است بدانید بسیاری از هنردوستان و هنرمندان دنیا، فرش ایرانی را یکی از ارزنده‌ترین هنرهای دستی جهان می‌دانند و ارزش و اعتبار بسیاری برای آن قائل هستند.

چند سالی می‌شود که با رشد فرش‌های سایر کشورها چون هند، چین و پاکستان در بازارهای جهانی رو به رو شده‌ایم اما به واقع دلیل این امر چیست؟ آیا کیفیت فرش ایرانی افت پیدا کرده است یا سایر کشورها توانسته‌اند خود را به پای هنر فرشبافان ایرانی برسانند؟
باید بگوییم یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین دلایلی که صنعت فرش سایر کشورها طرفداران بسیاری در دنیا پیدا کرده‌ و بخشی از بازار فرش جهانی را در اختیار گرفته است، دستمزد پایین کارگران، مواد اولیه نامرغوب و مواردی از این دست بوده که در نهایت سبب کاهش قیمت این فرش‌ها شده است. به همین دلیل این کشورها توانسته‌اند بسیاری از مردم دنیا را به سمت خود جذب کرده و محصولات خود را به آنها عرضه کنند.

ایران، رتبه نخست در بازار جهانی فرش دستباف

فرش دستباف ایرانی همچون چکیده‌ای از تمدن و تاریخ هزاران ساله این مرز و بوم در بین جهانیان شناخته می‌شود و امکان رقابت کیفی را از تمامی رقبای خود سلب کرده است. فرش ایرانی که با قدمت 2500 سال همچنان بافته می‌شود، یکی از بزرگترین و مهم‌ترین محصولات صادراتی ایران محسوب شده و مطابق آمارهای وزارت صنایع ایران، چیزی بالغ بر 400 تن قالی دستباف به صورت سالانه صادر می‌گردد.
در واقع این حجم از فعالیت بالغ بر 2 میلیون و 500 هزار شغل ایجاد کرده که حجم درآمدی آن به حدود 400 میلیون دلار می‌رسد. با این تفاسیر باید اعلام کنیم کشور ایران همچنان بخش اعظمی از بازارهای جهانی فرش را در اختیار گرفته و رتبه نخست را در دست دارد.


فرش دستباف ایرانی و صادرات

پاکستان، دومین صادر کننده جهانی فرش

پاکستان دومین صادر کننده جهانی فرش دستباف است که بالغ بر 15 درصد از فرش‌های تولیدی خود را به بازارهای جهانی عرضه می‌کند. مهم‌ترین نکته در خصوص فرش‌های به اصطلاح پاکستانی این است که عموما آنها در افغانستان تولید شده و به دلیل عدم امکان پرداخت و شست و شو به پاکستان ارسال می‌شوند. پاکستانی‌ها فرش‌های خود را با شیوه فارسی بافی نامتقارن تولید می‌کنند که عموما زیر بافت بوده و دارای ظرافتی ویژه است، از همین رو و با توجه به این ویژگی‌های گفته شده، فرش پاکستانی رونق بسیاری دارد. این نوع فرش‌ها عمدتا با سفارش بافته می‌شوند و ویژگی‌های آنها اعم از طرح، رنگ، ابعاد توسط مشتریان تعیین می‌گردد.

هند، سومین تولید کننده جهانی در حوزه فرش دستباف

فرش‌های تولیدی در هند بر روی رجشمار متوسط رو به پایین استوار است. در این کشور فرش‌ها به شیوه فارسی بافت و نامتقارن بافته شده و ضخامت و پرزهای آن بر اساس نوع فرش تغییر می‌کند. عموما فرش‌های هندی به صورت سفارشی بافته می‌شوند از همین رو رنگ، سایز، طرح و... توسط مشتری تعیین شده و بافندگان هندی تنها
وظیفه بافت آن را بر عهده می‌گیرند. مهم‌ترین بازار وارد کنند. فرش‌های هندی، بازار آلمان است و تجار هندی توانسته‌اند صادرات خود را به آلمان تا 3 برابر افزایش دهند.

کشور چین، چهارمین صادرکننده فرش در جهان

کشور چین از صادرکنندگان قدیمی قالی دستباف محسوب می‌شود. گره فرش چینی، فارسی بافت بوده و به صورت نامتقارن طراحی می‌شود اما این تفاوت را به نسبت فرش‌های ایرانی دارد که معمولا کم توان‌تر، ضعیف‌تر و گلفت‌تر هستند. چین نیز مانند بسیاری از کشورهای تولید کننده فرش، عموما فرش‌های خود را در اشکال مستطیل تولید می‌کند اما بخش اندکی از آنها را نیز به فرش‌های دایره‌ای و بیضی شکل اختصاص می‌دهد. مطابق آمارهای موجود مهم‌ترین بازار فرش‌های چین بازار آمریکا، سوئیس، عربستان، فرانسه و ژاپن بوده که بیشترین استقبال را از فرش‌های چینی داشته‌اند. اصلی‌ترین دلایل استقبال از فرش‌های چینی در سطح جهانی ارزان قیمت بودن فرش‌های چینی در مقایسه با فرش‌های ایرانی است. اما با این وجود همچنان چین رتبه چهارم بازار جهانی فرش را در دست دارد.

سایر کشورهایی که در حوزه تولید فرش دستباف در بازارهای جهانی فعال هستند عبارتند از : • مراکش • ترکیه • افغانستان • نپال • مصر • تونس • اسپانیا • و...