آموزش طراحی و قالیبافی

رنگزاهای طبیعی فرش قم را بشناسیم

برای تولید فرش نفیس دستباف عوامل بیشماری دست به دست هم میدهند تا محصول نهایی بی نقص و کاملی را تولید کنند .

یکی از بخش های مهم و در عین حال جذاب آن رنگرزی پشم و ابریشم آن است که با استفاده از رنگزا های طبیعی جلوه و نمای قالی را دوچندان می شود.

در فرش قم رنگ های خاص و کم نظیری استفاده می شود که نمونه های آن را کمتر در فرش های دیگر استان ها میبینیم .

رنگ هایی که پر از حس سرزندگی و طراوت است و نمایان گر طبیعت زیبا است.

ارزش فرشی که با رنگرزی و رنگزا های طبیعی رنگ شده بسیار بیشتر از فرش های دیگر است.

سرمه ای ، کرم روشن و تیره ، نخودی ، لاکی روشن و تیره ، قهوه ای ، قهوه ای سوخته ، آبی ، طلایی ، مسی ، مشکی ، خاکی از رنگ های پر کاربرد و اصلی فرش های قم به شمار می رود.

رنگرزی طبیعی چه مزیت هایی دارد ؟

همانطور که از نامش پیداست در رنگرزی طبیعی از گیاهان و جانوران و مواد طبیعی استفاده می شود و مزایا و معایب خاص خودش را دارد.

رنگرزی طبیعی قدمت بسیاری دارد و نه تنها در فرش بلکه در رنگ کردن البسه و پارچه کاربرد داشته است.

به دلیل زمان زیادی که صرف رنگرزی طبیعی می شد و هزینه بالایی که رنگزا های طبیعی داشتند ، سرمایه داران و تولیدکنندگان فرش رو به رنگرزی شیمیایی آوردند و در کوتاه ترین زمان الیاف خود را رنگ کرده و به مرحله تولید می رساندند.

در رنگرزی طبیعی الیاف در پاتیل های بزرگ و مواد رنگزا ترکیب شده وبا ابزار های مختلفی به طور مداوم همخلوط می شوند. اینکار باعث می شود که رنگزا تمامی قسمت های الیاف را در بر بگیرد ولی به دلیل دستی بودن این کار گاهی اوقات الیاف طیف مختلفی از رنگ را به خود میگیرد و هارمونی چشم نوازی دارند. علاوه بر بحث زیبایی شناسی، ارزش فوق العاده ای به الیاف می دهد،این گونه الیاف را به نام رنگ ابروبادی می شناسن.

فرش هایی که با رنگرزی طبیعی تولید شده اند در مقابل نور آفتاب مقاومت و ماندگاری دارند و به سادگی رنگ پریده نمی شوند . این ویژگی باعث مزیت رنگرزی طبیعی بر شیمیایی است.

فرش های دستباف از ثبات رنگی بالایی برخورداند و در هنگام شست و شو پخش رنگ  ندارند و رنگ ها با آبکشی فرش از الیاف جدا نخواهند شد . در هنگام شست و شو بارها مشاهده شده که رنگ ها در فرش پخش می شوندو طرح و رنگ فرش را از بین می برند اما در فرش هایی با رنگرزی طبیعی بسیار نادر است که چنین اتفاقی بیفتد.

حفظ سلامتی یکی از نکات مهمی است که باید هنگام خرید فرش به آن توجه کرد . رنگ های شیمیایی در دراز مدت باعث به وجود آمدن بیماری های تنفسی یا پوستی شوند . این گونه رنگرزی ها برای جلا دادن به الیاف و با ثبات کردن آن از موادی استفاده می کنند که ممکن است باعث به وجود آمدن عارضه های این چنینی شود.

رنگرزی طبیعی با توجه به تمامی نکات گفته شده دارای ارزش هنری نیز می باشد . هنر ترکیب کردن رنگ ها و پیدا کردن رنگزاهای کشف نشده و فن ترکیب مواد معدنی و مواد طبیعی و سختی های هنگام رنگرزی ، فقط با علاقه فراوان است که به ثمر می نشیند و اثری خلق میکند که تا سال های مدید ماندگار است.

 رنگ های طبیعی ار چه رنگزا هایی به وجود می آیند ؟

در گذشته کارگاه های رنگرزی قم رنگ های مورد نیاز خود را از گیاهان بومی تهیه می کرد و گاهی از مواد رنگزای دیگری که در استان های مجاور رشد می کرد استفاده می کرد.

در چند سال اخیر علاوه بر استفاده از رنگزا های طبیعی از مواد شیمیایی برای رنگرزی بهتر و مقاومت بیشتر رنگ ها نیز استفاده شد.

پوست انار : برای تهیه رنگ زرد تیره ، کرم و نخودی از این ماده استفاده می شود . این میوه که به وفور در استان قم پیدا می شود و به صورت خشک و پودری در رنگرزی کاربرد دارد.

قرمزدانه : از معروف ترین رنگزا های طبیعی است که از بدن حشره ای خاص به دست می آید و رنگ لاکی زیبایی به وجود می آورد .

پوست درخت بلوط : رنگ شتری و قهوه ای ابریشم و پشم از خشک کردن و پودر این ماده به دست می آید.

پوست گردو : رنگ قهوه ای حاصله را از این ماده به دست می آورند . رنگ سیاه نیز از ترکیب پوست گردو  با زاج سیاه به دست می آید .

برگ مو : باعث به وجود آمدن رنگ زرد می شود.

سماق : این ماده رنگ خاص بنفش مایل به قهوه ای را میدهد که رنگ مخصوص استان قم است.

اسپرک : این ماده در ترکیب با نیل رنگ سبز را به وجود می آورد ولی به خودی خود باعث به وجود آمدن رنگ زرد است.

نیل : مشتقات رنگ ابی و سورمه ای از این ماده به وجود می آیند که به صورت گیاه کشت می شود.

 به مرور رنگ های دیگری به این اثر هنری اضافه شد و تعداد رنگ های مورد استفاده در قالی این منطقه را به بیش از ۴۰ رنگ رساندند . رنگ های روشنی مانند انواع کرم ها ، سفید ، مسی ،  انواع آبی ، بژ و خاکی تا رنگ های تیره ای مانند سبز و قهوه ای های تنالیته دار.

رنگ های بی نظیر و ابریشم مرغوب فرش های قم باعث شده تا به این اثر بیشتر از یک فرش ساده نگاه کنیم و آن را به عنوان تابلوی نقاشی نفیسی به دیوار بیاویزیم . تابلویی ماندگار ، فاخر و لوکس که زینت بخش خانه های شما می شود .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *